یازده مشکل پارکت چوبی و راه حل آنها

برای داشتن پارکت چوبی بی ­عیب و نقص، در نصب و فینیش از این اشتباهات خودداری کنید. 11 اشتباه و مشکلات پارکت چوبی که باعث خسارات بسیار سنگینی میشود و منجر به تعمیر پارکت خواهد شد.

در آمریکا خسارت سالانه برای تعمیرات و نگهداری پارکت یک میلیارد دلار است! باور کنید. سطح چوبی پارکت، شیک است. اغواگر و فریبنده است. پارکت شاهکار است! اما دردسر دارد. در نصب پارکت چوب بایست اصولی را رعایت کنیم که در غیر اینصورت اگر پای مشکلات باز شود پارکت خوب از کار در نمی آید و ممکن است پرهزینه باشد. آیا واقعا راه حلی برای فرار از مشکلات بعدی پارکت نیست؟

در این مقاله مورفلور به بررسی این موضوع پرداخته است: چه چیزی باعث این همه آسیب می شود. خبر خوب این که میتوانید پارکتی داشته باشید که به ­اندازة یک عمر دوام بیاورد. البته با 3 شرط:

  1. اگر وقت بگذرید.
  2. اگر از ابزار و تکنیک مناسب استفاده کنید.
  3. اگر درک درستی از رفتار چوب داشته باشید.

1- شکاف (Gap) غیرعادی

همة شکاف­ها بد نیستند، منظور از آنچه اینجا توضیح می­دهیم جزء شکاف های بد محسوب میشود. شکافهای تصویر خیلی بزرگ و غیرعادی هستند. آنها از نمای کلی پارکت، که باید در سراسر سطح نسبتاً یکنواخت باشند، فاصله می­گیرند. فراموش نکنید: پارکت چوبی مستعد حرکت است.

نصب درست در دوره رطوبی سال تایل­ها را محکم کنار هم نگه می­دارد. در دورة خشک سال ظاهر شدن شکاف محتمل است. شکاف­های غیر طبیعی معمولاً نتیجه رطوبت بسیار بالای پارکت هنگام نصب پارکت است. البته گاهی هم  نتیجة نصب در مناطق بیش از حد خشک است. چند مثال:

  1. اگر پارکت مستقیماً روی سیستم گرمایشی نصب شود.
  2. پارکت مستقیما نور زیادی از خورشید دریافت کند.
  3. قسمت هایی از محل که روبروی شومینه هستند.

میزان شکاف روی زیبایی پارکت مؤثّر است. وقتی شکل ظاهری پارکت از لحاظ تناسب شکافها به هم خورد این موضوع باید رفع شود. قرار نیست وقتی که شکافها به عرض معینی برسند رفع عیب شوند. شکافهای غیرعادی بایست در مرطوب­ترین زمان سال بایست ترمیم شوند. در این زمان شکافها کوچکترین اندازة خود را دارند. اگر حل مشکل شکاف زیاد پارکت زمانی انجام شود که پارکتها در پهن­ترین اندازه­ شان هستند، در اینصورت بین آنها فاصلة کافی لحاظ نمیشوند. لذا زمان انبساط (فصل خشک) خم می­شوند.

همچنین، هیچگاه از پرکنندة چوبی مثلا بتونه ها استفاده نکنید. با چسباندن تراشه ­های چوب به لبة تایل­ ها پارکت را وصله کنید. دقت کنید که چسب را به یک طرف تراشه بزنید. همچنین تایل­ها را به ­یکدیگر نچسبانید.

بیشتر بخوانید

2-  کاس شدن (Cupping)

این موضوع را در مقاله کاس شدن پارکت چوبی کاملا بررسی کرده ایم. خلاصه آن اینکه اگر زیر تایل خیس­تر از روی آن باشد، لبة آن کاس (فنجانی) می­شود. پارکت های تخته ای بیشتر مستعد کاس شدن هستند. البته پارکت­های باریک هم امکان کاس شدن دارند.

اغلب پارکتی که روی زیرکار یا هر جای خیس و مرطوب نصب شده باشد کاس میشود. نصب لایه عایق بخار بین

زیرکار و تایل­ ها می­تواند با کاهش حرکت رطوبت به شرایط کمک کند. البته نباید به عنوان یک راه حل دائمی

برای رفع مشکل رطوبت به آن اعتماد کرد.

برخی پارکت­ های فنجانی وقتی موضوع رطوبت رفع شود صاف می­شوند. سایر پارکت­ ها احتمالاً برای همیشه بدشکل می­مانند. پارکتی که صاف نمی­شود باید ساب بخورد، اما تنها در شرایطی که رطوبت بالا و پایین تایل­ ها حدود 1٪ باشد. بایست زیر تایل­ها را با رطوبت­سنج بررسی کنید و بعد ساب بزنید.

اگر لبه­ های برجستة پارکت کاس شده را ساب بزنید، ممکن است پس از خشک­شدن تایل­ ها متورم شوند. فراموش نکنید: مقاومت به رطوبت به معنی ضد رطوبت بودن نیست.

بیشتر بخوانید

3-  خمیدگی (Buckling)

اگر تایل ­ها نتوانند منبسط شوند خم می­شوند. وقتی تایل­ها با شرایط محیط سازگار نباشند؛ مثلا بیش از حد در معرض رطوبت باشند بهم فشرده می­شوند و از زمین بلند می­شوند.

اگر پارکت­ های چوبی خیلی مرطوب باشند تا آنجا منبسط می­شوند که از زمین بلند شده، چارچوب درها را حرکت داده و تزئینات را (گچ­بری و…) را از دیوار جدا می­کنند! خم شدن پارکت ممکن است به دلیل زیرکار رطوبی یا نصب آن در میزان رطوبت خیلی کم باشد. در هر صورت، علت خم­شدن همیشه رطوبت است و نصب نادرست می­تواند آن را بدتر کند. گاهی اندازة میخ­ها غلط یا فاصله­شان زیاد است. زمان چسبکاری، سایز اشتباه ماله باعث پیوند ضعیف بین تایل­ ها و زیر کار می­شود.

برخی تایل­ های خمیده را میتوان دوباره تعمیر کرد اما اکثر آنها دور ریخته میشوند. یعنی اگر زبانه ها و شیارها ریش ­ریش و از هم گسیخته باشند یا تایل­ها ترک خورده و شکسته باشند، بایست تعویضشان کرد. تا زمانی که مشکل رطوبت در خانه برطرف نشده باشد و میزان رطوبت سطح رویی و زیری در حد مناسبی نباشد، پارکت را حتی نمیتوان تعمیر کرد.

بیشتر بخوانید

4- پوسته ­شدن (Peeling Finish)

پارکت کثیف فینیش را نگه نمی­دارد. هر گونه کثیفی یا مواد شیمیایی مابین فینیش یا روی آن باعث می­شود لایه­های بعدی فینیش پوسته یا جدا شود. پوسته ­شدن فینیش بخاطر آلودگی پارکت یا آماده­سازی نامناسب در زمان اجرای فینیش است. ساب اضافی با کاغذ سمبادة خیلی زبر، چوب را جلا می­دهد و سطح را چنان نرم و صاف می­کند که فینش کاملا به آن بچسبد.

سایش و کثیفی بین لایه های فینیش، اجرای فینیش روی سطح مرطوب و کیفیت کم فینیش، همه، عامل پوسته­شدن هستند. اما شایع­ترین علت پوسته شدن، رنگ های باقیمانده روی سطح پارکت است که قبل از اجرای فینیش از پارکت پاک نشده است. برای جلوگیری از تجمع رنگ، حداکثر تا سه دقیقه پس از ایجاد رنگ بایست آن را پاک کرد. همچنین بایست اجازه داد پارکت قبل از استفادة فینیش کاملاً خشک شود. من چندین پوشش از رنگ را استفاده نمی­کنم و نمی­گذارم لکه ­ها تا حد تیرگی چوب بمانند.

بهترین راه رفع پوسته­شدن پارکت، ساب زدن چوب است در حدی که لایه ­برداری شود و بایست مجدداً فینیش اجرا شود. ساییدن سادة پارکت و استفادة پوشش رویی جدید احتمالاً مشکل را رفع نمی­کند. بدون ساب­زدن مجدد، واکس، روغن و پولیش مبلمان که برای نظافت پارکت چوبی به­کار می­روند، به منافذ فینیش وارد شوند.

بیشتر بخوانید

5-  کهنگی (Excessive Finish)

در مکانهایی که حیوانات خانگی تردد دارند معمولا سایش پارکت بیشتر اتفاق می افتد. اما همیشه مقصر آنها نیستند. پارکت با سایش زیاد فاقد درخشندگی و یکنواختی رنگ است. فینیشهای بد یا ضعیف هم به اندازة حیوانات خانگی و امور روزمره در خانه می­تواند عامل خرابی و کهنگی باشد.

سرانجام، همة پارکت­های چوبی فرسوده می­شوند. اما وقتی فقط چند سال پس از فینیش ایراداتی ظاهر ­شود به نظر میرسد چیزی هست که ایراد دارد. مثلا اینکه پارکت به­ خوبی ساب نخورده یا فینیش خیلی سریع اجراء شده یا پارکت به خوبی نگهداری نشده است.

وقتی پارکت به­خوبی ساب نخورد، فینیش در زیر شیارهای ساب­خورده اصطلاحا نشست می­کند در حالیکه روی شیارها تنها با کمی فینیش پوشانده شده است.  طبیعتا وقتی پارکت مدام پا می­خورد، سطحش خراب می­شود. توصیه میشود تایل خام را، بسته به فینیشی که استفاده میشود حتما با سنبادة 100 تا 120 خوب ساب بزنیم. در شرایط دیگر دیده­ شده است عجولانه لایه ­هایی از فینیش خیلی سریع اجراء می­شود. وقتی چند لایه فینیش بدون زمان کافی خشک­شدن اجرا می­شود شش ماه برای کیورینگ تایم آن نیاز است. در این زمان پارکت به­ نظر ده­ساله میرسد!

البته با ساب و فینیش مناسب هم، چوب به نگهداری مناسب نیاز دارد. هنگام راه ­رفتن روی پارکت چوبی، کوچکترین سنگریزه ای مثل کاغذ سنباده عمل می­کند. میخ چفت ­نشده یا پایة بی­حفاظ مبل فینیش را خط می­اندازد. گاهی اوقات، میتوان پارکت ساییده و کهنه را بدون ساب کل فینیش قدیمی از نو پوشش داد. اما وقتی پارکت سایش و خراشهای زیاد دارد، بهترین کار ساب­زدن است تا چوب بی ­پوشش شود و از نو آن را فینیش کرد.

بیشتر بخوانید

6-  خالهای فینیش (Debris in the Finish)

فینیش موارد بد را به ­اندازة موارد خوب تشدید میکند و در نظر می آورد. هر گونه آشغال ریز روی سطح، مثل موی موجود در تصویر، پس از اتمام فینیش پارکت بزرگ­نمایی می­شود. فینیش خیس مثل کاغذ سمی جذب حشرات عمل می­کند. هر گرد و غبار یا موی حیوانی مسیرش به سوی سطح پیدا می­کند و پس از خشک ­شدن فینیش بصورت چند برابر بیشتر به چشم می­آید. برای جلوگیری از تخریب فینیش توسط آشغال، تمام سطوح اتاق از جمله دیوارها و لوسترها را قبل از فینیش پارکت، بایست تمیز کرد.

سپس پارکت را بایست جارو کرد و تمام آن را با کهنه نم­دار  تمیز کرد. هیچ وقت از دستمالی که برای خودرو استفاده می­شود، نبایست استفاده کرد. معمولا چنین کهنه هایی سیلیکون دارند و به فینیش آسیب می­زنند.

اگر در هر صورت هر آشغالی به فینیش راه پیدا کند، بایست با ساب­زدن ترمیمش کرد.

بیشتر بخوانید

7-  ساب­ زدن خراشها (Sanding Blemishes)

پدهای ساب زبر یا نامناسب که برای ساب بین پوششهای فینیش بکار میروند ممکن است خراش­های ناخوشایندی در پارکت ایجاد کنند. البته پوشش بعدی فینیش این نواقص را بزرگتر هم می­کند. برای محو کردن خراش­ها، قسمت­هایی که ابتدا خراش خورده است را قبل از فینیش بعدی ابتدا باید ساب زد. معمولاً سخت است که تشخیص دهیم خراش ­ها برای کدام لایه فینیش است. بنابراین معمولا کل فینیش را بایست دوباره ساب زد و از نو شروع کرد. برای ساب­زدن در فینیش پلی­اورتان با پایة روغنی، نمره 150 تا 180 و برای ساب بین پوشش­های فینیش با پایة آب، سنباده نمره 220 توصیه میشود.

اجرای ساب درهم و برهم و نامرتب و یا استفاده از سمبادة کهنه در ساب­زدن لایه های فینیش اثری شبیه تار عنکبوت روی فینیش پارکت به ­جا می­گذارد.

بیشتر بخوانید

8-  لکه ها (Stains)

لکه های ایجاد شده روی فینیش پارکت معمولاً با پاک­کنندة مخصوص پارکت چوبی پاک می­شود اما آلودگی­های واقعی که در عمق فینیش هستند باید ساب بخورند. بدترین لکه­ ها برای مقابله، آنهایی هستند که به بافت و الیاف چوب نفوذ می­کنند. معمولا حیوانات خانگی مقصر اصلی این لکه ها هستند. البته آب هم می­تواند به همان اندازه آسیب برساند. معمولاً توصیه می­کنم پارکتی که خیلی عمیق، به ­ویژه با ادرار حیوان آلوده شده است را تعویض کنید. استفاده از سفید کننده ها اشکالاتی دارد. سفیدکننده آسیب به الیاف چوب را بالا برده و باعث افزایش حساسیت چوب به لک شدن می­شود. همچنین تضمینی نیست که سفیدکننده لکه را محو کند. بنا بر این ممکن است هنوز هم نیاز به تعویض تایل­ها باشد. نهایتاً، برای کل پارکت باید سفیدکننده استفاده شود، نه بخشی از آن. این کار خیلی بیشتری می­برد، اما کمک می­کند تا پارکت براق و با رنگ ثابتی به نظر آید.

بیشتر بخوانید

9-  ترک­ ها (Fractures)

بیشترین ترک در پارکت­های فینیش ­شده در کارخانه پارکت دیده میشوند. فینیش این تایلها به سادگی در نصب پارکت یعنی هنگام استفاده از میخکوب آسیب می­بینند. اکثر تولیدکنندگان صورت مسئله را پاک میکنند. یعنی نیروی باد میخکوب را طوری تنظیم میکنند تا مانع تمرکز همة نیروی میخ­کوب روی سطح تایلهای پارکت شود. تایلی که لب ه­اش بدجور آسیب دیده باید همان زمان وقوع آسیب تعویض شود.

ممکن است ترک در سطح پارکت فینیش­شده یا پارکت­ معمولی شکل بگیرد. این خرابی عموماً به چکاب های خود چوب مربوط می­شود. بعضی گونه های چوب بیشتر در معرض ترک هستند. البته در تولید پارکت هم امکان دارد باعث ایجاد ترک­ باشد. مثلا اگر چوب بیش از حد خشک شود، ترک می­خورد.

تایلی را که در کارخانه پارکت فینیش می­شود را می­توان با استفاده از پرکنندة چوب، رنگ مورد استفاده در پارکت و فینیش آن پارکت ترمیم کرد. در غیر اینصورت بایست تایل ها را عوض کرد یا حداقل شکاف­ ها را با پرکنندة چوب پر کرد و سپس کل پارکت را با فینیش مشابه پوشاند. در نتیجه رنگ­ و درخشندگی آن کاملاً تطابق خواهد داشت.

بیشتر بخوانید

10- قطرات ریز متعدد (Poly Droplets)

اگر قطرات ریز پلی اورتان در لبة تایلهای پارکت تشکیل ­شود، ایراد از رطوبت محیط است. این قطرات در اثر حرکت پلی اورتان بین شکاف­ ها حین جابجایی پارکت ایجاد می­شود. این مشکل معمولاً وقتی رخ می­دهد که تایل ما بین فصل خشک و مرطوب فینیش شود. با سازگاری تایل­ها با آب و هوای محیط، آنها منبسط میشوند و در صورت نامرغوبی پلی اورتان به سمت شکافها هل داده میشوند.

اگر به موقع رسیدگی شود، می­شود با تیغ، پارچه و یا تمیزکنندة پارکت قطرات را پاک کرد. در غیر اینصورت با گذشتن زمان کیورینگ تایم قطرات، باید هر قطره با دست به وسیلة تیغ پاک شود.

بیشتر بخوانید

11-  پارکت­ های معوج (Irregular Floorboards)

اول اینکه یادتان باشد در چنین حالتی چوب ناموزون است، نه فینیش. هر پارکتی هم شامل چوب بهاره با رگه ­های تیره و هم دارای چوب متراکم اواخر فصل است. با ساب نامناسب چوب نرم بهاره در تایل ها پوک می­شود.

گودی­ها و ناصافی­های پارکت معمولاً به دلیل تکنیک­های غلط ساب­زدن یا سایش زیاد چوب بهاره است. چوب بهاره که به سرعت رشد می­کند، نسبت به سایر بخش­های درخت، کم­ترین سلول­ها را دارد. این چوب نسبت به چوب اواخر فصل که سلول­هایش متراکم هستند، نرم­تر و کم­دوام­تر است. چوب بهاره به ­سادگی با راه ­رفتن مداوم، کشیدن مبلمان، حرکت حیوان خانگی، و سایر استفاده­ های روزمرة خانگی از شکل می­افتد.

در کارخانه تولید پارکت دستگاه درام سندر غیر دقیق یا کیفیت پایین ساینده ­ها پارکت را معوج می­کند. تسمة خراب در درام سندر، تسمة خراب فن یا چرخهای فرسوده دستگاه، پارکت را خط ­خط می­کند. این علائم به طور یکنواخت در طول رگه­های تایل ­ها ظاهر شده و در نتیجه پارکت موج­دار به­نظر می­رسد.

خوشبختانه پارکت معوج که قابل ترمیم نباشد وجود ندارد. برای چنین پارکتهایی، بایست سنباده با زاویه مناسب به تایل­ ها، اجراء شود. ماشین سندینگ برای سمباده پارکت های معوج توصیه میشود.. البته حتما پارکت به فینیش مجدد نیاز خواهد داشت.

[jr_instagram id=”2″]